มูลนิธิไทยพัฒนา ในปัจจุบันมีจุดเริ่มต้นจากการรวมตัวของกลุ่มนักวิชาการภายใต้การนำของ รศ.ดร.พัฒน์ น้อยแสงศรี คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ และรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยรามคำแหง (สมัย รศ.สุขุม นวลสกุล เป็นอธิการบดี) เพื่อก่อตั้ง “มูลนิธิส่งเสริมเศรษฐกิจและสังคมชนบทภาคตะวันออกเฉียงเหนือ” โดยมีเป้าหมายหลักในการร่วมมือกับองค์กรอื่นๆ เพื่อเสริมสร้างศักยภาพของเยาวชนให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศด้วยโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองและพัฒนาชุมชน
ปี 2521
คณาจารย์ ข้าราชการ พร้อมทั้งประชาชนชาวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) ส่วนหนึ่งได้ร่วมการจัดตั้ง “ชมรมชาวอีสาน” เพื่อร่วมกันพัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมเศรษฐกิจของชาวอีสานชนบท
ปี 2524
จดทะเบียนอย่างเป็นทางการในชื่อ “มูลนิธิส่งเสริมเศรษฐกิจและสังคมชนบทภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (มสศอ.)” หมายเลขจดทะเบียนลำดับที่ 671 และดำเนินกิจกรรมสาธารณประโยชน์เพื่อชาวอีสานมาอย่างต่อเนื่อง
ปี 2547
เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงนโยบายการพัฒนาประเทศที่มุ่งเน้นคุณภาพชีวิตของเยาวชนทั่วประเทศ คณะกรรมการบริหารจึงได้ปรับวิสัยทัศน์ ภารกิจ และจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อเป็น “มูลนิธิไทยพัฒนา (มทพ.) หรือ Foundation For Thailand Development (FTD)” เพื่อส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตเยาวชนครอบคลมหลากหลายพื้นที่ ไม่จำกัดเฉพาะภาคอีสาน และได้ย้ายสำนักงานมูลนิธิมาอยู่ที่ปัจจุบัน
ปี 2549
เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2549 มูลนิธิได้รับพระเมตตาจากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาปริณายก ประทานคำขวัญประจำมูลนิธิว่า “ให้สิ่งที่ดี ย่อมได้รับสิ่งที่ดียิ่งกว่า”
ปี 2554
กระทรวงการคลังได้ประกาศให้มูลนิธิไทยพัฒนาเป็นองค์การหรือสถานสาธารณกุศลลำดับที่ 754 ตามประกาศกระทรวงการคลังด้วยภาษีเงินได้และภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 471) ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2554
ปัจจุบันมูลนิธิไทยพัฒนาใช้เครื่องหมายประจำมูลนิธิเป็นรูป “องค์พระธาตุพนมบรมเจดีย์เปล่งรัศมี” รอบด้านบนฐานกลีบบัว พร้อมคำขวัญพระราชทานปรากฏอยู่บนตราสัญลักษณ์ โดยมุ่งเน้นพันธกิจด้านการศึกษา ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม สาธารณสุข ภัยพิบัติ และการวิจัย เพื่อดำเนินงานตามโครงการต่างๆ ในการพัฒนา ส่งเสริมคุณภาพชีวิตของเยาวชนและกลุ่มประชาชนต่างๆ ให้ได้รับโอกาสที่ดีขึ้น อาทิ เยาวชน ตำรวจตระเวนชายแดน สถานสงเคราะห์เด็ก ทหารผ่านศึก และพระสงฆ์อาพาธ